Jak liczymy nasłonecznienie działki

Ta strona opisuje, skąd bierzemy dane, jak liczymy cienie i czego wynik nie obejmuje. Chcemy, żeby każdą liczbę w raporcie dało się sprawdzić.

Dane źródłowe

• Granice działki: usługa ULDK Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii (państwowa ewidencja gruntów i budynków), układ PL-1992.
• Wysokości: numeryczny model pokrycia terenu (NMPT), czyli powierzchnia z budynkami i koronami drzew, oraz numeryczny model terenu (NMT), czyli sam grunt. Oba pochodzą ze skaningu laserowego GUGiK i mają siatkę 1 m.
• Sąsiednie działki: linie i numery z ewidencji gruntów, pokazywane wyłącznie poglądowo. Cienie nie zależą od granic działek.
• Zdjęcie lotnicze: ortofotomapa GUGiK, pobierana przez nasz serwer.

Pozycja słońca

Pozycję słońca liczymy astronomicznie (dokładność rzędu 0,1°) z poprawką na refrakcję atmosferyczną. Godziny podajemy w czasie urzędowym (CET/CEST), a kierunek korygujemy o odchylenie północy siatki PL-1992 od północy prawdziwej (zbieżność południków).

Cień

Dla każdego punktu i każdej chwili sprawdzamy, czy promień biegnący w kierunku słońca przechodzi nad wszystkimi przeszkodami w siatce wysokości. Jeśli któraś z nich jest wyższa od promienia, punkt jest w cieniu. Zasięg analizy to domyślnie 100 m wokół działki (do 250 m w ustawieniach zaawansowanych).

Rok

Liczymy kilka dni z każdego miesiąca i ważymy je liczbą dni w miesiącu. Dni charakterystyczne (równonoce i przesilenia) liczymy gęściej, co kilka minut. Wynik roczny to stosunek godzin słońca do godzin, które byłyby możliwe bez żadnych przeszkód.

Teren otwarty, dachy i korony drzew

Punkty pomiarowe umieszczamy ok. 0,5 m nad gruntem. Miejsca, w których model pokrycia terenu wznosi się ponad 2,5 m nad gruntem (dachy, korony), traktujemy osobno i nie wliczamy ich do średniej dla terenu otwartego, bo pod nimi słońca nie ma, a na ich szczycie jest zawsze jasno.

Strefy ogrodu i kryterium 3 godzin

Strefy (pełne słońce od 6 h, półcień 3–6 h, cień poniżej 3 h) liczymy jako średnią dobową w sezonie od kwietnia do września. Kryterium trzech godzin w równonoc w godzinach 7–17 odwołuje się do warunków technicznych dla budynków. Podajemy je orientacyjnie dla poziomu terenu, nie dla okna konkretnego pomieszczenia.

Ograniczenia

• Nie uwzględniamy zachmurzenia, mgły ani światła rozproszonego. Rzeczywista liczba godzin ze słońcem jest w Polsce wyraźnie mniejsza.
• Modele wysokości pochodzą z różnych lat. Nowe budynki, ścięte lub wyrosłe drzewa mogą nie być widoczne.
• Drzewa traktujemy jak pełne bryły. Latem liście przepuszczają trochę światła, a zimą drzewa liściaste rzucają mniej cienia, niż pokazuje model.
• Ogrodzenia, wiaty i inne niskie lub cienkie elementy mogą być w modelu pominięte.
• Wynik jest orientacyjny. Nie jest opinią rzeczoznawcy ani ekspertyzą w rozumieniu przepisów.

Czcionka i licencje

Nagłówki są złożone czcionką Nasl Cond, będącą zmodyfikowanym podzbiorem czcionki TeX Gyre Heros Cn Bold (GUST Font License, © GUST e-foundry). Dane przestrzenne należą do GUGiK i są udostępniane na warunkach opisanych na stronie Geoportalu.

Zmiany

Ostatnia aktualizacja opisu metody: 2 listopada 2026. Jeśli zauważysz błąd w wyniku, napisz do nas. Kontakt znajdziesz w polityce prywatności.